Học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Tư tưởng hồ chí minh về liêm chính, công tâm trong hoạt động xét xử của tòa án.

Theo Hồ Chí Minh, Tòa án trong hệ thống chính trị phải là cơ quan tư pháp hoạt động độc lập trong hoạt động của mình, không bị chi phối, lệ thuộc vào các nhánh quyền lực khác. Điều 63 Hiến pháp 1946 quy định: “Cơ quan tư pháp của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa gồm có: Tòa án tối cao; Các tòa án phúc thẩm; Các tòa án đề nhị cấp và sơ cấp”. Sắc lệnh 13 ngày 24/1/1946 đã quy định rõ hơn: “Toà án Tư pháp sẽ độc lập đối với các cơ quan hành chính. Các vị Thẩm phán sẽ chỉ trọng pháp luật và công lý. Các cơ quan khác không được can thiệp vào việc Tư pháp”. Sự độc lập của Tòa án không những chỉ ở trong toàn hệ thống chính trị mà phải ở trong từng cấp, từng cán bộ Tòa án.

Cả cuộc đời hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh đặc biệt nhấn mạnh bốn đức: cần, kiệm, liêm, chính. Nếu như cần và kiệm là phẩm chất cần có trong đời sống, công tác của mọi người lao động thì liêm và chính là những phẩm chất nhất thiết phải có của người cán bộ khi thi hành công vụ. Theo Hồ Chí Minh, liêm là liêm khiết,“không tham ô và luôn luôn tôn trọng, giữ gìn của công và của dân”. Liêm còn là trong sạch, không tham lam. "Không tham địa vị. Không tham tiền tài. Không tham sung sướng. Không ham người tâng bốc mình” Bác khẳng định sự liêm chính của ngành tòa án là nền tảng để xây dựng một xã hội công bằng và ổn định

Đối với người cán bộ Tòa án, Hồ Chí Minh đặc biệt đề cao sự liêm chính, công bằng trong hoạt động xét xử. Bác khẳng định sự liêm chính của Tòa án là nền tảng để xây dựng một xã hội công bằng và ổn định. Tháng 2/1948, trong thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Hội nghị tư pháp toàn quốc, Bác căn dặn: Các bạn là những người phụ trách thi hành pháp luật. Lẽ tất nhiên các bạn phải nêu cao gương "Phụng công, thủ pháp, chí công, vô tư" cho nhân dân noi theo. Kể từ đó 8 chữ vàng "Phụng công, thủ pháp, chí công, vô tư" là kim chỉ nam cho hành động, đạo đức và mục tiêu rèn luyện phấn đấu cho mỗi người cán bộ Tòa án. Chúng ta phải hiểu đã là người cán bộ Tòa án, thì phải "Phụng công", là luôn đặt việc công lên trên hết, phụng sự lợi ích của Nhà nước và nhân dân; Là người cầm cân nảy mực, cán bộ Tòa án phải "Thủ pháp" là Tuân thủ pháp luật một cách nghiêm minh, hiểu đúng, làm đúng theo đúng quy định của pháp luật; “Chí công,  vô tư” là không được có lòng riêng, thiên tư đối với người, Giữ lòng trong sáng, không thiên vị, không vì lợi ích cá nhân hay tình cảm riêng tư mà làm sai lệch bản chất vụ án. Người dạy. “Khi làm bất cứ việc gì cũng đừng nghĩ đến mình trước, khi hưởng thụ thì mình nên đi sau”, “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”.

Tại Hội nghị học tập của ngành cán bộ tư pháp năm 1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Trong công tác xử án phải công bằng, liêm khiết, trong sạch…”. Người cũng yêu cầu đặc biệt thực hiện nghiêm minh trong thưởng, phạt: “Trong một nước thưởng phạt phải nghiêm minh thì nhân dân mới yên ổn”, “Nếu không thưởng thì không có khuyến khích, nếu không có phạt thì không giữ vững kỷ luật”, “Chớ ưa ai mà thưởng, ghét ai mà phạt”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh

Những quan điểm Hồ Chí Minh về liêm chính, công bằng là kết quả của việc kết hợp giữa truyền thống yêu nước, tinh hoa văn hóa, đạo lý làm người của dân tộc với những giá trị tư tưởng tiến bộ của nhân loại. Kế thừa quan điểm của Hồ Chí Minh về Tòa án và hoạt động tư pháp, Đảng và Nhà nước ta đang tập trung xây dựng một nền tư pháp trong sạch, vững mạnh dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, bảo vệ lẽ phải. Trong những năm gần đây, nền tư pháp được cải cách mạnh mẽ trong đó Tòa án có vai trò trọng tâm cải cách.

Nghị quyết 49-NQ/TW ngày 2/6/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược Cải cách tư pháp đến năm 2020, Đảng ta đã khẳng định: “Các cơ quan tư pháp phải thật sự là chỗ dựa của nhân dân trong việc bảo vệ công lý, quyền con người, đồng thời phải là công cụ hữu hiệu bảo vệ pháp luật và pháp chế xã hội chủ nghĩa, đấu tranh có hiệu quả với các loại tội phạm” và mục tiêu cơ bản và xuyên suốt của Chiến lược là: “Xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý”.

Cụ thể hóa tư tưởng Hồ Chí Minh và định hướng cải cách Tư pháp của Đảng, Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành bộ quy tắt đạo đức và ứng xử của Thẩm phán khẳng định: Thẩm phán là người được Chủ tịch nước bổ nhiệm để nhân danh Nhà nước thực hiện quyền tư pháp. Trọng trách của Thẩm phán rất nặng nề, sứ mệnh của Thẩm phán rất cao quý. Trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, Đảng, Nhà nước và Nhân dân yêu cầu các Thẩm phán phải thực hiện nhiệm vụ một cách vô tư, khách quan, thượng tôn pháp luật; đòi hỏi các Thẩm phán phải trở thành biểu tượng của đạo đức thanh liêm, tuân thủ những nguyên tắc của Hiến pháp về hoạt động tư pháp, thực hiện được lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Thẩm phán phải “Phụng công, thủ pháp, chí công vô tư và “Gần dân, hiểu dân, giúp dân, học dân".

Trong bối cảnh cả nước đang trong cuộc cách mạng cải cách tổ chức bộ máy nhà nước, các vụ án Tòa án phải thụ lý giải quyết càng ngày càng tăng, mỗi người cán bộ Tòa án càng phải phát huy cao độ tinh thần học tập, làm theo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, nhất là phải thật sự liêm chính, công bằng trong hoạt động xét xử.

Để hiện thực hóa tư tưởng Hồ Chí Minh về liêm chính, công bằng trong xét xử phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế - xã hội trong và ngoài nước hiện nay, mỗi người cán bộ Tòa án, nhất là Thẩm phán cần phải thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp từ tu dưỡng cá nhân đến tuân thủ quy định pháp luật.

Ảnh minh họa.

Thứ nhất phải: Thường xuyên rèn luyện, tu dưỡng đạo đức và bản lĩnh cá nhân. Luôn giữ mình trong sạch, không tham tiền tài, địa vị. Tuyệt đối không nhận hối lộ hoặc để người thân lợi dụng danh nghĩa mình để trục lợi. Trong công tác chuyên môn phải thẳng thắn, trung thực, không vì áp lực bên ngoài hay tình cảm cá nhân mà làm sai lệch hồ sơ vụ án. Không ngừng học tập trau dồi bản lĩnh chính trị, phải có lòng dũng cảm bảo vệ công lý, dám đấu tranh chống lại các biểu hiện tiêu cực ngay trong nội bộ cơ quan. 

Thứ hai phải: Tuân thủ nghiêm ngặt Quy tắc đạo đức và ứng xử Thẩm phán. Luôn "Chí công vô tư" trong giải quyết vụ việc một cách khách quan, công bằng, không thiên vị bất cứ bên nào. Tuyệt đối chấp hành tuân thủ 6 chuẩn mực đạo đức cốt lõi: Độc lập, Liêm chính, Tận tụy, Công bằng, Khách quan, Đúng mực. 

Thứ ba phải: Nâng cao năng lực chuyên môn; sửa đổi, cải tiến phương pháp làm việc ngày càng nâng cao chất lượng xét xử. Bản thân mỗi người cán bộ Tòa án phải Thường xuyên cập nhật quy định mới của pháp luật, nghiên cứu vận dụng phù hợp để đưa ra phán quyết chính xác, tránh oan sai hoặc bỏ lọt tội phạm, làm oan người vô tội; giải quyết dứt điểm các vụ án tồn động, kéo dài, đảm bảo quyền lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức nhằm thúc đẩy sự minh bạch, góp phần  thông suốt trong hoạt động của bộ máy nhà nước.

Thứ tư phải: Tự phê bình và phê bình, chịu sự giám sát giám sát của nhân dân, sự kiểm tra của tổ chức Đảng, Nhà nước. Minh bạch trong kê khai tài sản thu nhập cá nhân.