Về mức cấp dưỡng nuôi con chung

Toà án có giải thích về trách nhiệm cấp dưỡng của người không nuôi con đối với con chung cho đương sự thì nguyên đơn yêu cầu các mức khác nhau, có người yêu cầu mức cấp dưỡng theo quy định pháp luật.

Trong khuôn khổ trao đổi, tác giả đề cập đến mức cấp dưỡng tối thiểu theo quy định hiện hành.

Cha mẹ ly hôn thì về trách nhiệm vẫn phải nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục các con chung, nghĩa vụ này được quy định cụ thể tại Điều 110 của Luật hôn nhân và gia đình. Tuy nhiên, có nhiều trường hợp, cha mẹ trốn trách nghĩa vụ nuôi con chung, khi một bên chồng (vợ) làm đơn đến Toà thì người kia đã bỏ đi, không có mặt tại địa phương, vợ chồng không biết rõ về thu nhập của bên kia để yêu cầu mức cấp dưỡng cho con chung cho hợp lý. Mặc dù Luật Hôn nhân và gia đình quy định cụ thể về mức cấp dưỡng nuôi con căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng nhưng nhiều vụ án giải quyết mà nguyên đơn không biết thu nhập, khả năng của bị đơn để có mức cấp dưỡng yêu cầu cho phù hợp dẫn đến nhiều trường hợp mặc dù Toà án giải thích pháp luật, tình cảm cho họ nhưng  cuối cùng họ vẫn chọn giải pháp không yêu cầu cấp dưỡng để khỏi phiền hà sau này.

Trong vụ án, nếu các bên đương sự tự thoả thuận được mức cấp dưỡng thì Toà án ghi nhận sự tự nguyện thoả thuận của các bên đương sự. Trường hợp các bên không thoả thuận được, yêu cầu Toà án giải quyết thì Toà án căn cứ vào các quy định pháp luật hiện hành để quyết định mức cấp dưỡng cho phù hợp.

Cụ thể;

Điều 7 của Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16/5/2024 của Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật trong giải quyết vụ việc về hôn nhân và gia đình quy định: “2. Tiền cấp dưỡng cho con là toàn bộ chi phí cho việc nuôi dưỡng, học tập của con và do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên không thoả thuận được thì Tòa án quyết định mức cấp dưỡng căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng. Mức cấp dưỡng do Tòa án quyết định nhưng không thấp hơn một nửa tháng lương tối thiểu vùng tại nơi người cấp dưỡng đang cư trú cho mỗi tháng đối với mỗi người”

Nghị định 293/2025/NĐ-CP ngày 10/11/2025 của Chính phủ có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động. Theo quy định này thì trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk phân bổ vùng, cụ thể tại phụ lục danh mục địa bàn áp dụng mức lương tối thiểu từ ngày 01 tháng 01 năm 2026 ban hành Kèm theo Nghị định số 293/2025/NĐ-CP ngày 10 tháng 11 năm 2025 của Chính phủ quy định: “25. Tỉnh Đắk Lắk - Vùng III, gồm các phường Buôn Ma Thuột, Tân An, Tân Lập, Xuân Đài, Sông Cầu, Thành Nhất, Ea Kao, Tuy Hòa, Phú Yên, Bình Kiến, Đông Hòa, Hòa Hiệp và các xã Hòa Phú, Xuân Thọ, Xuân Cảnh, Xuân Lộc, Hòa Xuân. - Vùng IV, gồm các xã, phường còn lại.”. Vùng III có mức lương tối thiểu là 4.140.000 đồng/tháng; Vùng IV có mức lương tối thiểu là 3.700.000 đồng/tháng.

Như vậy, sau thời điểm sáp nhập, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp thì danh mục địa bàn áp dụng mức lương tối thiểu đã có sự thay đổi và được Chính phủ quy định cụ thể tại Nghị định 293/2025/NĐ-CP ngày 10/11/2025, có hiệu lực   từ ngày 01/01/2026. Do đó, mức lương tối thiểu vùng có sự điều chỉnh nên mức cấp dưỡng nuôi các con chung trong trường hợp này phải cập nhật cho phù hợp, đảm bảo cho quyền lợi hợp pháp chính đáng của các con chung.

Tác giả đặt ra vấn đề ở đây: Trên địa bản phường Tuy Hoà, tỉnh Đắk Lắk thì mức lương tối thiểu vùng là 4.140.000 đồng/tháng. Như vậy, mức cấp dưỡng nuôi con tối thiểu theo quy định trên phải từ 2.070.000 đồng trở lên cho 01 con chung. Tuy nhiên, trường hợp nguyên đơn không biết thu nhập thực tế của bị đơn nên họ yêu cầu cấp dưỡng nuôi 02 con chung, mỗi con chung 1.500.000 đồng/tháng, Mặc dù Toà án đã giải thích pháp luật về mức cấp dưỡng tối thiểu nhưng nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu mức cấp dưỡng này thì Toà án chấp nhận mức nào? Mức 1.500.000 đồng hay mức 2.070.000 đồng?

Quan điểm của tác giả đối với trường hợp này là vẫn ưu tiên sự lựa chọn và quyết định của nguyên đơn. Vì trong trường hợp nêu trên, nguyên đơn không biết thu nhập thực tế của bị đơn cũng như nhu cầu thiết yếu của bị đơn là bao nhiêu, nguyên đơn cũng tự nguyện yêu cầu mức cấp dưỡng 1.500.000 đồng nên đủ căn cứ để chấp nhận cho nguyên đơn. Trường hợp sau này nguyên đơn chứng minh được mức cấp dưỡng hiện hữu không đảm bảo được sự phát triển của con chung thì có quyền yêu cầu Toà án thay đổi mức cấp dưỡng nuôi con theo quy định pháp luật.  

Tác giả xin nêu ý kiến trao đổi và mong muốn nhận được sự góp ý, trao đổi từ các độc giả!

Ngọc Uyên _ TAND Khu vực 11 – Đắk Lắk